Ekitaldi solemne eta hunkigarria joan den astelehenean, uztailaren 6an, Mexiko Hiriko Euskal Etxean eginikoa, Jose Ordorika kapitainaren (Lekeitio, 1896 - Mexiko, 1973) ondorengoak eta Eusko Jaurlaritza —Euskadiren Mexikoko Ordezkaritzaren bitartez— partaide protagonista. Zeremonian, Nile Ordorika Ordorika kapitainaren alabak, aitaren nabigazio artxiboaren dohaintza egin zion Jaurlaritzari, Euskadiko Artxibo Historikoan kokatzeko. Dokumentuak baliagarriak izango dira oso, Vita yateak 1939. urtearen hasieran frankismoaren aurkako borroka bete garaian, Frantziako Le Havre portutik Mexikoko Veracruzeraino egindako bidaia aztertzen jarraitzeko.

Ekitaldia Euskal Etxeko lehendakari lñigo Bilbaoren ongietorriarekin hasi zen, ondoren Ainhoa Apezteguia Mexikoko Euskadiren ordezkariaren hitzekin jarraitzeko. Apesteguia-k esker beroak luzatu zizkion Ordorika familiari, urte hauetan guztietan Ordorika kapitainaren ondarea zaintzeagatik eta batez ere orain Eusko Jaurlaritzaren esku uzteagatik. “Familiaren eskuzabaltasunak aukera emango digu, izan ere, Euskal Itsas Memoria etorkizuneko belaunaldientzat babesteko eta batez ere, Euskadi eta Mexikoren arteko harremana sendotzeko”, adierazi zuen ordezkariak.

Mahaian, EEko lehendakaria, Euskadiren ordezkaria Mexikon eta Ordorika Kapitainaren ondorengoak

Imanol eta Nile Ordorika Jaurlaritzaren esker oneko gutunarekin. Pablo Quintero, Jose Ordorikaren aire bat txeloan jotzen

Solasen arloan, Jose Ordorikaren ondorengoak ere mintzatu zitzaizkien bildutako lagunei. Ekitaldia betikotuz, Apezteguiak Euskadiren ordezkariak esker oneko gutun markoztatu bat eman zien. Zeremonia bukatzeko, Pablo Quintero musikariak Ordorika beraren musika aire bat jo zuen txeloan. Azkenik, lñigo Bilbaok Euskal Etxea erakunde anfitrioiaren izenean, izan zuen saioari amaiera emateko ardura, eta horren ostean ez zen falta izan edari eta pintxo batzuk partekatzeko aukera.

- Mexiko Hiriko Euskal Etxearen Facebook
- Mexikon Euskadiren Ordezkaritzaren Instagram

1911ko ekainaren 29n sortu zuen Euskal Herritik iritsitako immigrante talde batek Euskaro Elkartea hiriburu uruguaitarrean “distantziak gorabehera, euren euskal sustraiei babesa ematea” xede. Mende  pasexe honetan, bidea beti erraza izan ez bada ere, elkarteko kideen bete egin dute hasierako asmo hura, joan den ekainaren 20an urtebetetze berri bat ospatuz Uruguaiko euskal etxe zaharrena den Euskarok. Usadio bati jarraituz, urteurren ekitaldia Mus eta Konga Txapelketa izan zen. Elkarteko erreferente Lucia Goñik EuskalKultura.eus-i adierazi dionez, “Gure etxean beti arnasgai diren laguntasuna eta giro ederra nagusitu ziren lehiaketan eta arratsalde ederra pasa genuen”.

Euskaroren Euskal Etrxeko 115. urteurreneko Mus eta Konga Txapelketa et partidak

115. Urteurren Mus Txapelketan, Jose Movillak eta Liliam Silveirak osatutako bikotea atera zen lehenengo sariarekin, Pablo Delgadok eta Manuel Acuñak osatutakoari gaina hartu ondoren. Konga Lehiaketan, berriz, Rosa Telias Fagundezek eta Silvia Ortonek irabazi zituzten lehenengo eta bigarren sariak, hurrenez hurren.

‘Vidas en Rojo y Negro’ Euskaron

Memoria kolektiboa eraikitzea ere bada Euskaroren helburuetako bat, bereziki Euskal Herrian gertatu eta Uruguain ere eragin handia izan zuten gertakariak gogora ekarriz. Karia horretara, Espainiako Gerra Zibila gai nagusi duen Antonio Ladra eta Andres Stagnaro egileen ‘Bizitzak gorri beltzez' (Vidas en Rojo y Negro) antzezlanaren emanaldia antolatuko dute Euskal Etxean. “Ikuskizunean, gerrako biktimei omenaldi bizia eta hunkigarria egiten diete artistek, hitzen eta abestien bidez”, azaldu dute Euskal Etxetik.

Emanaldia uztailaren 23an eskainiko da, iluntzeko 7etan, sarreren prezioa $450 Euskal Etxeko bazkideentzat, eta $600 publiko orokorrarentzat izanik. Erreserbak 099 196 602 eta 099 553 037 telefonoetara egin daitezke.

“Duela 115 urte abiatu zen ametsak bizi-bizirik jarraitzen du; Euskaro izan da eta bada gaur egun ere gure topagunea. Besarkadak, euskara, musika, tradizioak eta belaunaldi ezberdinak batzen dituen topagunea, Euskal Herriko zatitxo bat Uruguain. Eskerrik asko hasieratik egon direnei eta baita ondoren iritsi eta gaur egun daudenei ere. Guztiok izan baitira beharrezkoak gaur egun garen familia izateko”, adierazi dute Euskarotik.

- Euskaro Euskal Etxea Instagramen, centro_euskaro

2025-2026 ikasturte akademiko amaiera egunotan, EHU antolatzaile eta Eusko Jaurkaritzako Kanpoko Euskal Komunitatearentzako Zuzendaritza lagun eratua den Euskal Diaspora Graduondoko ikasturte-amaiera hitzaldia emango du uztailaren 14an Ruy G. Farías irakasle doktoreak (San Martín Unibertsitate Nazionala, Argentina) honako izenburuz: "Amerikar Euskal Herriaren eta Itsasoz Haratagoko Galizia: Argentinako (XIX-XXI. mendeak) begirada konparatiboa". Graduondokoaren zuzendari Óscar Álvarez Gilak baieztatu digunez, solasaldia aurrez aurre zein online segitu ahal izango da, 18:00etan (Europako ordua).

Aurrez aurreko konferentzia EHUko Ekonomia eta Enpresa Fakultateko Elkano ataleko hitzaldi aretoan gauzatuko da, Bilbon. Online konferentzia esteka honen bidez jarraitu ahal izango da:

- Microsoft Teams bilera
- Hemen bildu: https://teams.microsoft.com/meet/332394754514217?p=GetlESGzt2QKy9aevA
- Bilera IDa: 332 394 754 514 217
- Sarbide kodea: e7gz9BW6

Amerikatik bildu nahi dutenek, mesedez, arretaz egiaztatu ordu-tartea, azpimarratu dute antolatzaileek.

Azken agurra

Duela 5 urte sortu zenetik graduondoko programan parte hartu duten ikasle eta irakasle guztiei luzatu zaie konferentzia segitzeko gonbidapena. Ekitaldia, nolabait, agur bat da, graduondoko programa, gaur egun egituratuta dagoen moduan, desagertu egingo baita, mikro-kredentzialetan oinarritutako ikasketa-programa desberdin batek ordezkatuta. Beraz, ahalegin honetan parte hartu duten  pertsonarentzat bilera moduko bat izango da, gonbidapen irekiarekin euskal diasporaren gaian interesa duen edonorentzat.

Azaroaren 26an egingo da aurten, Mexikoko Euskalerriaren Adiskideen Elkartea (Sociedad Bascongada de los Amigos del País en México) eta mexilkar hiriburuko Loiolako San Ignazio, edo ezagunagoa den bezala, 'Vizcaínas' ikastetxeko José María Basagoiti Noriega Artxibo Historikoa antolatzaile, urtero Mexikoko euskal presentziaz antolatzen den Kongresua. Jardunaldi akademikoa San Ignazio Loiolakoa ikastetxean bertan izango da, CDMXko Vizcaínas kalean, eta lanen izenburuak, laburpenak eta egileen curriculuma (dena orrialde batean) bidaltzeko epea uztailaren 15ean bukatuko da, datorren asteazkenean.

Ondoren, batzorde koordinatzaileak proposamen guztiak aztertuko ditu eta onartuei jakinaraziko die. Lan osoak urriaren 30era arte bildalko dira.

Aurrez aurre eta online partaidetza

Bidalitako lanak gaiaren arabera antolatuko dira, mahai ezberdinetan. Mahai bakoitzean lau lan aurkeztuko dira; hizlari bakoitzak 20 minutu izango ditu eta saioak bukatzean, publikoak galderak eta iruzkinak egin ahal izango ditu. Testuen baldintza teknikoei dagokienez, idazlenen luzera 10 eta 15 orri artekoa izango, Arial 12 letran eta lerroen arteko espazioa 1,5ekoa. Aipuak, orrialdearen amaieran. 

Al di berean, antolatzaileek jakinarazi dute lehentasuna emango diotela aurrez aurreko parte hartzeari, baina proposamenen balorazioa egin ostean beharrezkoa bada aukera emango dute on line parte hartzeko. Izena ematea doakoa da eta hizlariei parte hartzearen agiria emango zaie. Bai izena emateko bai testuak bidaltzeko honakoa izango da idatzi beharreko helbidea: bascongadamexico@gmail.com.

- Mexikoko Euskalerriaren Adiskideen Elkartea Facebook-en, Sociedad Bascongada de los Amigos del País en México

LGTBIQ+ Harrotasunaren Martxaren baitan eta “Denon artean harrotasuna, askatasuna, aniztasuna eta errespetua aldarrikatzen” lelopean ziento erdi bat jende bildu zen joan den larunbatean, uztailaren 4an, Madrilen, 'Txistu Pride' ekimenean, hiriko Euskal Etxeak eta bere Folklore Taldeak deiturik. Txistu eta panderoen erritmora, eta ikurrinak eta ortzadar abanikoak astinduz, EEko kide eta lagunak Euskal Etxearen egoitzatik abiatu ziren Montera kaleak eta Gran Viak bat egiten duten “Red de San Luis”eraino, bertan dagoen ‘Café de San Luis’ kafetegian lehenengo geldialdia egiteko.

“Ezaguna da oso taberna hau, bertan 1853an, Jose Maria Iparragirre handiak bere ‘Gernikako Arbola’ zortzikoa plazaratu eta abestu baitzuen lehenengo aldiz". Berehala bihurtuko zen kantu hau euskal ereserki, Euskal Herrian eta Diaspora osoan. "Kafetegi honek badu beraz garrantzi sinboliko berezia. Eta hori dela eta, bertan dagoen plaka oroigarriaren aurrean, gure adierazpena irakurri genuen”, jakinarazi dio EuskalKultura.eus-i Madrilgo Euskal Etxeko Gure Folklore Taldeko kide den Martak:

Madrilgo 'Txistu Pride'; taldea euskal etxetik abiatu zen, euskal musika eta banderak aireratuz

Euskal musikak ez ezik, dantzek ere girotu zuten Errege Plaza, Chueca Plaza eta Pedro Zerolo Plaza ibili zituen ibilbidea, musika eta dantza aldetik fandango eta arin-arina, polka, banangoa, zortzinangoa, Gasteizko zortzikoa… jitzen zituztela, besteak beste. Doinu horien lagun, Madrilgo Euskal Etxeko Orfeoiko abeslariek ere hartu zuten parte, euskal errepertoriko kantu tradizional ezagunak abestuz.

Balantzeak egiteko orduan, “Hau Madrilgo Euskal Etxeak antolatutako lehenengo 'Pride' jaialdia izan da; deialdi irekia plazaratu genuen eta, egiari zor, den-dena bikain atera da”, esan digu pozik Martak. Bestalde, “jai eta aldarri eguna izan zen; harro eta pozik egoteko arrazoiak ditugu eta datorren urtean errepikatuko dugu zalantzarik gabe”, iragarri dute euren aldetik ere Euskal Etxetik.

Txistuak, panderoak eta jairako propio egindako abaniko koloredunak

Hona San Luis Kafetegian irakurritako testu elebiduna, zati batzuk euskaraz, euren itzulpenarekin gaztelaniaz, eta alderantziz:

Hoy el sonido del txistu ha recorrido las calles de Chueca. Hoy pintamos Madrid con nuestros colores. Hoy celebramos que la tradición y la diversidad pueden caminar juntas (Gaur txistuaren soinua entzunarazi dugu Chuecako kaleetan. Gaur geure koloreekin margotu dugu Madril. Gaur tradizioa eta aniztasuna elkarrekin ibili daitezkeela ospatu dugu).

Gure tradizioak ez direlako museo bateko piezak; bizirik daude. Eta bizirik dagoen tradizio batek ateak zabaltzen ditu, ongietorria ematen du eta iristen den oro etxean bezala sentiarazten du (Porque nuestras tradiciones no son piezas de museo; están vivas. Y una tradición que está viva abre las puertas, da la bienvenida y hace sentir como en casa a quien quiera que llegue).

En Txistu Pride, de la mano de la música y la dantza, hay sitio para todos. Seas quien seas, ames a quien ames, vengas de donde vengas, aquí eres bienvenido, aquí eres bienvenida, aquí eres bienvenide. Gora aniztasuna! Gora Euskal Etxea! Gora Txistu Pride! (Txistu Pride-n, gure musikan eta dantzan, denontzako lekua dago. Zarena zarela, maite duzuna maite duzula, berdin da nondik zatozen, hemen ongietorria zara)

- Madrilgo Euskal Etxea Instagramen, euskaletxea_madrid
- Gure Folklore Taldea Instagramen, gure_folk_euskaletxea_madrid

Joan den asteburuan arrakasta handiz egin da Cañuelasko Denak Bat Euskal Etxean Argentinako Euskal Etxeetako Dantzari eta Zuzendarien Tailerra eta Topaketa. FEVAk antolatutako ekimen honek herrialde osoko ordezkariak bildu ditu, hala nola Saladillo, Tandil, Mar del Plata, Villa María, General Rodríguez, Necochea, San Nicolás, Buenos Aires, Arrecifes, José C. Paz, Maipú, Azul, Pergamino, Macachín, Olavarría, Chacabuco, Bahía Blanca, Tres Arroyos, Viedma eta Cañuelas bertako kideak. Euskal etxe bakoitzetik zuzendari bat eta bi bat dantzari elkartu dira, guztira 56 lagun. Elkarrekin, datorren urriaren 5etik 11ra Villa Marían (Córdoba) ospatuko den Euskal Aste Nazionaleko jaialdirako errepertorioa zehaztea eta fintzea izan dute helburu nagusi.

Dantza Tailerra Manu Irastorza eta Josetxu Astolfiren gidaritzapean garatu da, 2024ko Gaztemundu programako partaide izandako Sara Urbieta eta Maite Pachecorekin batera. Larunbatean, oinarrizko urratsak, alderdi teknikoak, eskualde bakoitzeko berezitasunak, koreografiak eta dantza bakoitzaren testuinguru historikoa landu dituzte; igande goizean, berriz, ikasitakoa sakondu eta errepasatzeari ekin diote. Horrez gain, Irastorzak eta Astolfik Dantza Taldeetako Zuzendarien 3. Topaketa zuzendu dute. Gune honetan, egungo taldeen egoera aztertu eta epe luzerako ekintza-lerro eta estrategia bateratuak finkatu dituzte.

Helburu lortua

Antolatzaileen izenean, Josetxu Astolfi oso gustura agertu zaigu jardunaldiarekin, parte-hartze zabala, jarritako helburuak bete izana eta euskal etxeen arteko harremana azpimarratuz, FEVAren prestakuntza-programa honek indarra hartu duela adieraziz. Bide batez, eskerrak eman dizkio Denak Bat Euskal Etxeari emandako harrera bikainagatik, batzordearen eta laguntzaileen prestutasunagatik eta asteburu osoko sukaldaritza zainduagatik, horrek guztiak topaketaren arrakasta ahalbidetu baitu. Bestalde, María José Oyharzabal Cañuelasko EEko lehendakaria pozik eta eskertuta agertu da bizitako esperientziarekin, bildutako lagun kopuru altuagatik, adin eta jatorri aniztasunagatik eta sortutako giro bikainagatik. Era berean, bertako lantaldearen konpromisoa goraipatu du, elkartearen izenari ohore eginez ("Denak Bat"), guztiek batera eta gogotsu lan egin baitute topaketa ondo atera zedin.

Tandilgo Gure Etxe Euskal Etxeak Hizkuntzen eta Kultur Nortasunaren Topaketaren bigarren edizioan hartu du parte. Izan ere, kulturarteko ekitaldi horrek hizkuntzen, jatorrizko herrien erroen eta immigranteen komunitateen balioa nabarmendu zuen. Kolektibitateen Batasunak eta UNICENeko (Universidad Nacional del Centro de la Provincia de Buenos Aires) Hizkuntza Sailak antolatua, jardunaldia Unibertsitateko Kultur Etxean egin zen joan den larunbatean, uztailaren 4an. Goizetik gauera luzatu zen saioak egitarau zabala eskaini zuen: hitzaldiak, tailerrak, ikuskizunak, musika eta dantza, umeentzako jolasguneak, erakusketak eta janari-eskaintza anitza.

Proposamenek jatorrizko zein etorkinen hizkuntzak bildu zituzten, Argentinako Zeinu Hizkuntza eta Braille sistema ahaztu gabe. Lehen solairuko auditorioko irekiera ekitaldian, kultura bakoitzeko ordezkariek bere hizkuntzan agurtu zituzten agintariak eta ikusleak. Testuinguru horretan, Gure Etxea-ko Beatriz Poumé irakasleak ikurrina eraman zuen agertokira, hitz batzuk euskaraz egin zituen eta gonbidapena eskertu zuen Tandilgo euskal komunitatearen izenean.

Tailerra haurrentzat eta hitzaldi-tailerra helduentzat

Topaketa osoan zehar, Gure Etxea-ko ordezkaritzak stand instituzional bat izan zuen zabalik, Euskal Herriko liburu, argitalpen eta ikurrak ikusgai. Horrez gain, hizkuntza eta kultura zabaltzeko bi une antolatu zituzten. Lehena, arratsaldeko 4etan: 6 eta 12 urte arteko umeei zuzendutako jolas eta plastika tailerra. Euskara Munduan irakasleak trebatzeko programako kide diren Mariana Juezek eta Santiago Benavidezek zuzendu zuten saioa. Jolasean arituz, parte-hartzaile txikiek baita euren familiek ere agurrak, koloreak eta oinarrizko zenbakiak landu zituzten. “Esperientzia ederra izan zen, laburra baina oso emankorra. Bertan ziren ume guztiek parte hartzeaz gain, gurasoak ere jolastera animatu ziren eta denbora zinez probestu genuen”, adierazi dio Juezek EuskalKultura.eus-i.

Arratsaldeko 7etan, berriz, helduentzako txanda iritsi zen C aretoan, Beatriz Poumé eta Inés Olazábal irakasleek gidatutako hitzaldi-tailerrarekin, Julieta Etcheverry eta Carolina Barandiarán ikasleak lagun. Gune horretan hainbat ikuspuntutatik heldu zioten euskarari, besteak beste, familia-historiaren eta hizkuntza ikastearen arteko lotura eta euskararen gramatikaren ezaugarriak, ingelesa edo frantsesarekin alderatuta. Era berean, Argentinako euskara ikasle baten testigantza ezagutzeko aukera izan zuten bertaratutakoek, gelako erronka pedagogikoak eta suertatzen diren konponbideak aztertu ziren, eta herrialdean euskararen irakaskuntzak dituen egungo perspektibak jorratu zituzten. “Euskal kulturarekin lotutako jendea hurbildu zen, jakina, baina baita beste kultura batzuen berri izatera etorritako pertsonak ere; esaten genuenak euren interesa piztu zitzaien eta gu entzuten geratu ziren”, azaldu digu Poumék.. Horrez gain, Olavarría eta Quilmes-ko eta Tandil bertako unibertsitate-komunitateko kideak ere ikusleen artean zeudela azpimarratu du..

Gaur San Fermin da atzo, Txupinazoarekin, lehertu zen festa Iruñean eta Lesakan ere. Ordu berean munduko euskal etxe batzuek eta doaike nafar etxeek bat egin ohi dute deialdiarekin eta egoitzak gorriz eta zuriz tintatzen dira. Zezenak ere agertzen hala edo hola, kartoizkoak badira ere. Aurten hutsune handia utziko dute gure kronikan Diasporako San Femin ospakizun indatsueneko bat den Caracaskoak, izan ere, benetako zezenekin –zezenska edo bigantxekin– entzierro eta guzti ospatzen baitute. Herrialdeak pairatu zituen lurrikaren ostean, ez da ospakizunik egingo.

Egutegi kontuak direla eta, Txinako Shangain ere urtero antolatzen den Shang Fermin Jaia ere ez da egingo aurten. Baina Europako hainbat hiritan bai hasiak direla jadanik ospakizunak, Bartzelonako Nafarren Etxea kasu. Atzo bertan bota zuen txupinazoa egoitzako balkoitik eta txaranga musika lagun. Elkartearen 2026ko San Ferminetako programak biltzen ditu: gaur meza, pilota eta txistorra; bihar, uztailaren 8a, Jota Eskolaren kontzertua; uztailaren 9an Nafar Etxeko Otxotearen kontzertua; uztailaren 10ean, pintxo lehiaketa eta bingo musikala; uztailaren 11an bazkaria; uztailaren 12an, umeen entzierroa eta jolasak; eta uztailaren 14an, San Fermin jaiarekin bukatzeko habanerak eta ‘Gaixoa ni’ (informazio gehiago hemen).

Bartzelonatik 400 kilometro hegoaldera, Valentzian ere bota zuten txupinazoa eta zapi gorriek bete zuten Euskal Etxea. Txistorra eta edariak ere partekatu zituzten atzo bildutakoek eta San Fermineko bazkarira gonbidatzen dute: uztailaren 11, ordu 2etan. Informazio gehiago, hemen.

Montevideoko Euskaro EEaren eta Valentziako Euskal Etxearen gonbiteak

Atlantikoaren beste aldean, Mexiko hiriak ere ospatuko du tradizio handiko jaia. Bertako Euskal Etxeak entzierro sinbolikoa igingo du eta horren ostean, senidetasun bazkaria. Arratsaldean, bingo musikala. Hitzordua uztailaren 11an izango da, eguerdiko ordu 1etik aurrera. Informazioa, hemen. Montevideon, San Fermin jaia Euskaro Euskal Etxean ospatu ohi da aspaldien. Eta hala izango da aurten ere, apur bat atzeratuta dataz, uztailaren 26an. Menua, Juan Pedro Arin ‘chef'-ak prestatuko duen paella. Liman, berriz, aste honetako ostegunean ospatuko dute, uztailaren 9an, afari batekin. Euskal Etxe perutarrean pintxoak, pistoa eta patatak erriojar erara daude menua. Eta Australiatik ere iritsi zaigu gonbitea. Sydneyko Gure Txoko Euskal Etxeko ospakizuna uztailaren 11n izango da.

(Hau da Diasporako San Fermin jaien lehenengo hurrerapen bat. Egun gutxi barrujj bigarren artikulu batera bilduko ditugu batez ere Argenako hitzorduak, hainat euskal etxetan ospatzen baita, nafar etxeetatik hasita. Baina posible da aurretik ere kontsultatzea gure agendan)

Artista, margolaria edo diseinatzailea zara eta gustura sortuko zenuke Pariseko Euskal Etxearen 70. urteurreneko kartela? Garaiz zaude, diseinu original bat aukeratzeko lehiaketa uztailaren 31ra arte baitago zabalik. Proposamen ederra dirudi edozein artistarentzat Frantziako hiriburuko EEan hain ospakizun esanguratsuaren den egun horretako afixa diseinatzea, horrek ekar dezakeen prestigio eta harrotasun puntuarekin, ekitaldi berezi horretako kolaboratzaile baliotsu bihurtuta. Ohar garrantzitsu bat: adimen artifizialarekin sortutako lanak EZ dira onartuko.

Aipatzekoa da berez urteurreneko ospakizunaren data urriaren 4a dela. Beste hainbat euskal etxeen kasuan bezala, Parisekoa erakunde engaiatua da, bere iragan oparoari gisa bereko etorkizuna ematen ahalegintzen dena, gogoz eta borondatez, bere betiko balore eta oinarri berberetan oinarrituta, hala nola, Euskal Herria eta euskal kulturarekiko maitasuna, elkartasuna eta auzolana, eta Pariseko euskal komunitateari zerbitzurik onena eskaintzea, euskaldunen ordezkari duin gisa jardunez.

Kartela sortzeko, estilo guztiak ongi etorriak dira —pintura, diseinu grafikoa, collagea— eta erakundeak sormenaren akuilu izan nahi luke eta hori ere baloratuko du artelanean. Kolore multzoari dagokionez ere askatasuna ematen du: gorria, berdea eta zuria ongi etorriak dira, baina "koloreen edozein erabilera ausarta" sustatzen du.

Begi onez ikusiko da kartelak, lankidetza izpiritua, jai giroa eta elkarlanaren garrantzia transmititzea, aldi berean, Pariseko Euskal Etxeak adierazgarri duen euskal sustraiekiko harrotasuna islatuz.

Lan irabazlearen saria, sari apala baina jasoko duen artistarentzat esanahiz betea izan daitekeen zerbait da; gonbidapen bat, izan ere, urriaren 4an 70 urte horiek ospatzeko egingo den afarirako bi lagunarentzako txartela, opari saski batekin batera, kartelak iragartzen duen hitzordurako partaidetza.

Interesatuta bazaude eta deialdian parte hartu nahi baduzu, idatzi xehetasun gehiago eskatuz edo zuzenean zure lana bidaliz pee70ans@gmail.com helbidera. Ez ahaztu azken eguna uztailaren 31a dela.

Zorte on, eta mila esker lankide izateagatik!

Bere 131. urteurrena ospatzearen karietara, Buenos Airesko Iparraldeko Euskal Etxea-Centro Vasco Francés erakundeak, bere Kultura Azpibatzordearen bidez, 2026ko Nazioarteko Narrazio Lehiaketa deitu du. Ekimenaren helburua kultura sustatzea eta idazleei beren lana erakusteko aukera ematea. Parte-hartzaileek 18 urte izan beharko dituzte gutxienez; lanak originalak beharko dute izan, gaztelaniaz idatziak, argitaragabeak eta euskal gaikoak, gehienez 70 lerroko luzerarekin, eta irailaren 18a baino lehen beharko dira jaso posta elektronikoz.

Oinarriak

1.- Lanak jatorrizkoak eta argitaragabeak beharko dute izan eta gaztelaniaz idatziak; argitaratu gabeak eta aurretik beste lehiaketaren batera aurkeztu gabeak eta sari-epai baten zain ez daudenak. A4 Word formatuan behar dira aurkeztu, alde bakarretik idatzita, lerroarte bakarrean, Arial letra-tipoa erabiliz, 12 tamainan. Narrazioak ezin ditu 70 (hirurogeita hamar) lerro baino gehiago izan.
2.- Parte-hartzea posta elektronikoz soilik egingo daiteke, helbide honetara: concursocuentosiparralde@gmail.com.
3.- Egileek bi fitxategi aurkeztuko dituzte; mezuaren gaian "Lehiaketa" hitza eta ipuinaren izenburua agertu behar dira. a) Lehenengo fitxategiak ipuina bera baitaratuko du, narrazioaren izenburua lehen orrialdean eta eranskinaren fitxategiaren izenburuan agertuz. Gomendagarria da ipuinaren izenburua lehiaketaren gaiaren berdina ez izatea. b) Bigarren fitxategiari "Datuak" izena jarriko zaio eta bertan lanaren izenburua, parte-hartzailearen datu pertsonalak ipiniko dira (NAN edo pasaporte zenbakia, jaiotze data, helbidea, telefono zenbakia eta harremanetarako helbide elektronikoa).
4.- Egileek testuaren argitalpenari eta zabalkundeari dagozkion eskubideak Iparraldeko Euskal Etxea-CVFri uzten dizkiote dizkiote.
5.- Lanak jasotzeko azken eguna irailaren 18a izango da, 18:00etan (Argentinako ordua), egun hori ere barne.
6.- Lehiaketaren emaitzak azaroaren 6an jakinaraziko dira harremanetarako kanal desberdinen bidez.
7.- Parte hartzeak adierazitako baldintzak ezagutzea eta onartzea dakar.

Sariak

- 1. saria: Bi lagunentzako afaria Iparraldeko Euskal Etxeko jatetxean eta diploma.
- 2. saria: Diploma eta oparia
- 3. saria: Diploma eta oparia.
- 4., 5. eta 6. postuak: Diploma eta aipamen berezia.
- 7., 8., 9. eta 10. sariak: Diploma eta literatura aitortza.

Sarien banaketa

Sariak azaroaren 27an banatuko dira Iparraldeko Euskal Etxearen egoitzan, Moreno 1370, 1. solairua, Buenos Airesko Hiri Autonomoan. Egilea Buenos Aires Hiritik kanpo edo atzerrian bizi bada, posta elektronikoz bidaliko zaio.

Antologian sartzen ez diren lanak Iparraldeko Euskal Etxeko Liburutegiaren bilduman sartuko dira eta kultura interesekoak sailkatuko dira gerora begira zabalduak izan daitezen

Epaimahaia

Epaimahaia literatura munduko eta kulturako pertsonaia ospetsuek osatuko dute, honakoak dira: Carlos Federico Borrás doktorea (abokatua, kazetaria, "Presencia Vasca" irratsaioko zuzendaria eta Paraná Entre Ríos-ko Urrundik Euskal Etxeko presidente ohia); Fabio Javier Echarri (historialari eta historia irakaslea, Chaco Probintziako Komunikabideen Museoaren sortzailea eta zuzendaria, eta Chacoko "Kotoiaren Lurra" Euskal Etxeko sortzailekide eta presidente ohia); eta Kepa Etchandy (argazkilaria, kazetaria eta idazlea, Baionakoa, Euskal Herrian. Epaimahaiaren erabakia behin betikoa izango da. Lehiaketa ez da hutsik utziko, eta hemen jasota ez dauden gaiak epaimahaiak ebatziko ditu.

Irratia bide eraginkorra da oraindik ere Argentinan euskal kultura zabaltzeko eta hango komunitatea sendotzeko. Euskal etxeen baitan sortutako proiektuei esker, belaunaldi desberdinetako euskal-argentinarrek elkarrizketarako guneak eraikitzen dituzte; bertan topo egiten dute historiak, euskarak, musika tradizional zein garaikideak eta Euskal Herriaren aktualitateak. Saio hauek, aldi berean, plataforma digitaletara eta podcast formatura egokitu dira, bertako entzuleentzat zein mundu osokoentzat lotura zuzena bihurtuz.

Paraná hiritik (Entre Ríos) emiititzen den Presencia Vasca saioa herrialdeko euskal gizataldearen beteranoena da, 36 urte baino gehiagoko etenik gabeko ibilbidearekin. Urrundik Euskal Etxeari estuki lotuta dago eta Federico Borrásek eta Santiago Erguyk gidatzen dute. Igandero izaten da entzungai, Argentinako 11etatik 12etara, Paranáko FM 105.7 Unibertsitate Irratian eta fmuniversidad.com webgunean. Saioak Euskal Herriko zein diasporako politika, musika, literatura eta arte munduko elkarrizketak eskaintzen ditu, komunitatearen hitzordu nagusien jarraipena egiteaz gain. Sarean topatzeko, Facebooken: Presencia Vasca Paraná, eta Instagramen: presenciavasca.

Patagoniatik, Trelew-en egoitza duen Chubut Ipar-ekialdeko Haraneko Euskal Etxeak Euskal Berria irratsaioa ekoizten du. Hiru urte daramatza airean astero, eta Andrea Criado, Ignacio Esquiroz, Maite Caracotche eta Natalia Suarez Caminoaren eskutik dator. euskara, historia, albisteak eta euskal diaspora mailako bertako nahiz nazioarteko elkarrizketa esklusiboak jorratzen dituzte. Zuzenean astearteetan emititzen dute, Argentinako 15etan (Euskal Herriko 20etan), AM 580 LU20 Radio Chubut irratiaren eta radiochubut.com webgunearen bidez; atal guztiak Spotify plataforman ere biltzen dituzte.

  
Euskal Berria taldea LU20 Radio Chubut-eko zuzendari Mariana Pérez Lucesekin batera

Buenos Aires probintzian, Azulgo "Gure Txokoa" euskal etxeak La voz de los Vascos saioa bultzatzen du. Elkarteko erreferente María Inés Etchevers Aizpiri esatari, saioak osotasunean jorratzen ditu gastronomia, zinema, musika eta euskara bezalako gaiak. Duela bost urtetik, ostiraletan izaten da entzungai, 16etatik 17etara, FM Radio Pública Municipal 87.9 MHz katean zein online, udaleko web orrialdean. Hamabostean behingo saioa denez, hurrengo ostiralean ordu berean errepikapena ematen dute. Aurtengo hamargarren eta azken emankizunean, garrantzi instituzional handiko gaiak landu zituzten; besteak beste, Diasporaren Lege berriaren Aurreproiektua, Kepa Junkera musikariaren gaur egungo egoera eta kirol aktualitatea. Entzuleek +54 9 2281 310778 WhatsApp zenbakia dute harremanetan jartzeko.

Azkenik, azoketan eta ekitaldietan euskal kulturari eta ohiturei buruz egiten diren ohiko galderei erantzuteko asmoz, Río Negroko Baskos de la Confluencia euskal etxeak Baskos y Punto podcasta ekoizten du Cipollettin. Pedro Mario Arana Urionabarrenetxeak, Gabriela Allariak eta Maite Aranak osatutako taldeak proiektua 2024an abiarazi zuen, eta dagoeneko 23 atal argitaratu ditu. Hilabeteroko saioak 10 minutuko formatu laburra du eta Spotifyn dago eskuragarri. Mitoak, literatura, jaiak, tradizioak eta pertsonaia historikoak aztertzen dituen podcast honek atal berezi bat eskainiko die "Gerrako haurrei" (Espainiako Gerra Zibilean ebakuatutako haurrei) hurrengo atalean, 24. saioan, hain zuzen.

Bilboko ‘Caostica’ Film Laburren eta Bideoklipen Nazioarteko Jaialdia erreferente da ikus-entzunezkoen arloan Euskadin zein Espainia mailan. Caostica Elkarteak antolatzen du urtero eta genero anitzeko film laburrak eta bideoklipak saritzen ditu, bereziki istorio fantastikoak, komedia eta umore beltza jorratzen dutenak. “Caostica zinema jaialdian parte hartzen duten lanak aski ‘ganberroak’ ohi dira; hori da gure berezitasuna, saritzen ditugu arriskuak hartzen dituzten lanak”, argitzen dio Elkarteko zuzendarietako bat den Xabier Uriak EuskalKultura.eus-i.

Elkartea sortu ondotik zinemaldiaren 24 edizio antolatu ditu Caosticak eta zalantzarik ez da urteotan egindako lanak fruituak ekarri dituela: Espainiako Zinema Arteen eta Zientzien Akademiak Goya Sarien 41. edizioan "jaialdi sailkatzaile" izendatu zuen (Euskadin beste bik baino ez dute kalifikazio hori). Baina horrez gain, hamar urte daramatza Caosticak Mexiko Hiriko ‘Macabro’ Beldurrezko Filmen Nazioarteko Jaialdian era xume batean parte hartzen eta bere tituluetako batzuk proiektatzen. Partaidetza txiki horrek izandako arrakastak bultzaturik, ordea, zinemaldi bilbotarraren atal ofizial osoa proiektatuko dute orain hiriburu aztekan.

“Hamar urte hauetan jaialdiaren film labur onenak ekartzen genituen Mexikora, baina bertako publikoari gutxi iruditzen zitzaion. Egiari zor, oso harrera ona izan du beti gure materialak. Horregatik erabaki dugu Bilboko selekzio osoa ematea hemen, 58 film labur, mundu osotik jasotako 800 lan baino gehiagoren artean hautatuak”, azaltzen du Uriak. Euskadi/Espainiako ekoizpen etxeek Latinoamerikarekin egiten ari diren akordioek Caostica MX egiteko baldintzak erraztu dituela ere aitortzen digu zuzendariak. Caóstica MX abuztuaren 25etik 28ra izango da Mexiko Hiriko Tonalá Zine Aretoan.

Baina hori ez da, hala ere, nobedade bakarra. Hiru sari berri ere banatuko ditu Caóstica MX festibalak: Latinoamerikako lan onena, Latinoamerikako epaimahai batek hautatua; publikoaren saria, ikusleek hautatua; eta Euskal Lan Onenaren Saria, sei euskal etxe latinoamerikarrek hautatua. Proposamenean babesle eta lankide izan dira Mexikoko Euskadiren Ordezkaritza, Etxepare Euskal Institutua eta Mexikoko Mondragon Unibertsitatea.

Film laburren proiekzioa euskal etxeetan

Bederatzi euskal film laburrek hartuko dute parte Caostica MX festibalaren lehenengo edizioko ‘Euskal Etxeen Sarian’. Euskal etxeetako kide eta lagunek izango dute filmak ikusteko eta onenak aukeratzeko ardura. Lehenengo proiekzioa, joan den uztailaren 1ean egin zen Txileko Santiagoko Euzko Etxean. Orain, parte hartuko duten Hego Amerikako beste hiriburu batzuetan erakutsi eta bozkatuko beharko dute bertako bazkide eta lagunek, honako leku eta ordutegietan:

- Txileko Euskal Gizataldea Euskal Etxean, Santiagon, uztailaren 3an, 19etan
- Mexiko Hiriko Euskal Etxean, uztailaren 9an, 20etan
- Buenos Aireseko Euskaltzaleaken, uztailaren 17an, 20etan
- Montevideoko Euskal Errian (data finkatzeke)
- Limako Euskal Etxean (data finkatzeke)

- Caóstica Zinemaldia sareetan, Instagram, Webgunea

Joan den maiatzean Eusko Jaurlaritzaren EE onarpen ofiziala jasotako Txengel Etxeak irmo jarraitzen du euskara eta euskal kultura zabaltzen Koblenz hirian eta inguruko eskualdean. Helburu horrekin urtebete baino ez duen elkarteak mota askotako ekintzak prestatu ditu 2025ean zehar burutzeko, tartean Koblenzko Unibertsitatearekin batera egin berria duen Asier Altunaren ‘Karmele’ (2025) pelikularen proiekzioa. Ekitaldian Euskal Etxeko musikariek pelikulan entzuten diren bi pieza jo zituzten: Aita Donostiaren ‘Oinazez’ eta Aitor Etxebarriaren eta Irene Prietoren ‘Karmele’.

Berrogeita hamar bat lagun bertaratu ziren ‘KUFA Kulturfabrik’ kulturgunera emanaldian parte hartzeko, haien artean, Koblenzeko Udaleko buruzagiak eta herriko kultur elkarteetako ordezkariak. Proiekzioaren ostean, Altuna publikoarekin solastu zen eta Karmele Urrestiri eta pelikulak oinarri hartu zuen Kirmen Uriberen ‘Elkarrekin esnatzeko ordua’ nobelari buruzko galderak erantzun zituen.

Ekitaldiaren bideo-laburpena (irudiak, Euskal Etxea)

“Horrez gain, filmazioan zehar Karmeleren familiarengadik jasotako laguntza eta pelikulan musikak nola markatzen duen erritmo emozionala nabarmendu zuen zuzendari bergararrak”, jakinarazi dio EuskalKultura.eus-i Txengel Etxeko lehendakaria den David Lopez Larequik. “Euskara eta euskal balioak bizirik mantentzeko Karmeleren garaiko emakumeek egindako ahalegin handia ere gailendu zuen Altunak”, azpimarratu dio Lopez Larequik EuskalKultura.eus-i.

2026ko Kulturstufen

Koblenzko Kulturstufen Udako Kontzertu zikloa ekainaren 17an hasi zen eta abuztuaren amaierara arte luzatuko da. Aurtengo artisten artean, Txengel Etxea EEko musika ensanblea egongo da eta nobedade batekin gainera. “Errepertorio berria taularatuko dugu, geure konposizioren bat tarteko, alboka eta txalaparta luzitzeko propio egindakoak”, aurreratu du EEko lehendakariak. Kontzertuak 45 minutu inguru iraungo du eta uztailaren 22an izango da, iluntzeko 7etan. Musika irlandarra egiten duen Crumb Valley taldeak egun berean joko du eta “agian, sorpresatxo bat” prestatuko dute taldeek Schloss jauregira bertaratzen den publikoarentzat.

- Koblenzko Euskal Etxea Instagramen, txengeletxea
- Kontaktatzeko helbide elektronikoa, info@txengeletxea.de

Noel Abella irakasle uruguaitarrak sorturik, ‘Bikote-Praktika’ ariketa linguistikoaren bigarren edizioa ekainaren lehenengo hamabostaldian egin zen. Aurtengo nobedadea, mugikorren bidez mintzatu ziren bikoteak, ez zirela soilik Uruguaikoak (San Jose, Canelones, Maldonado eta Montevideo departamentukoak) Argentinakoak ere baizik (Buenos Aireseko Euskaltzaleak euskategiko eta Arrecifesko Euskaldunak Denak Bat-eko taldeetakoak).

Proposamenak diasporan euskara ikasten eta irakasten dutenen behar jakin bat betetzeko asmoa du: hizkuntza erabiltzeko egoera errealak sortzea. Ariketaren dinamika oso erraza da; nahi duen ikasleak har dezake parte eta irakasleek osatzen dituzte bikoteak, ikasleen maila eta interesak kontuan izanik. Egunero bikotekide bakoitzak mezu bat bidali eta mezu bat erantzun behar ditu (egunero, beraz, gutxienez bi mezu bidaltzen dizkiote elkarri). Iradokitako gaiak eguneroko gai arruntak dira, esaterako “zelan ibili zara gaur?”, “Zer egingo duzu asteburuan?”, zaletasunak eta abar.

Iazko lehen edizioaren arrakastaren ostean, 2026an elkarte argentinarrei ere zabaldu zien gonbitea Noelek. Ikasleek –gehienak emakumeak— oso balorazio ona egin eta proposamenaren egokitasuna eta garrantzia azpimarratu zituzten. “Hasieran oso urduri nengoen, baina orain gure elkarrizketa ikusten dut eta euskara hutsean dudan lehenengo elkarrizketa da. Duela bi aste pentsaezina zen!’”, adierazi digu Uruguaiko Laurenek. Adrianaren ustez ere esperientzia bikaina izan zen: “Hasieran oso erronka handia iruditu zitzaidan eta beldur nintzen, baina mezuak trukatzen hasi ahala esperientzia aberasgarri bihurtu zen. Gauza asko nituen komunean nire ‘mintzalagunarekin’, eta horrek komunikazioa erraztu zuen. Eta oraindik ere harremanetan jarraitzen dugu!”, jakinarazi digu.

Argentinarren balantzea ere oso ona izan da, Teresa de Zavaleta irakasleak bildu eta EuskalKultura.eus-ekin partekatu duenez: “Aukera oso ona da antzeko zaletasunak dituen pertsona batekin euskaraz mintzatzeko”, “klaseetan ikasitako esamolde eta hiztegia berriro ikastera behartzen zaitu eta hori ondo dago” eta “Bikotekide, euskara eta aktibitatearekin sortutako konpromisoa” nabarmendu zuten. Rio de la Plata-ko bi ertzetako ikasle eta irakasleak oso animatuta daude eta ez dute batere baztertzen datorren urtean hirugarren edizioa antolatzeko ideia.

Datorren asteburuan euskal dantza izango da nagusi Cañuelasen. Argentinako euskal etxe askotako dantzariak bilduko dira bertan, elkar osatzen duten bi gune landuko dituen asteburua pasatzeko, Euskal Dantza Tailerra eta Dantza Taldeetako Zuzendari eta Arduradunen Topaketa eginez. FEVAk antolatutako ekimen hau Denak Bat euskal etxearen egoitzan egingo da. Irakasle eta koordinatzaile lanetan talde bat arituko da, Bahía Blancako Unión Vascako Manu Irastorza, Viedma-Patagonesko Aberri Etxeko Josetxu Astolfi, Tandilgo Sara Urbieta eta Necocheako Maite Pacheco partaide. Azken biak, dantzari eskainitako 2024ko Gaztemundu programako parte-hartzaileak izan ziren.

Hitzordua uztailaren 4an eta 5ean izango da, larunbat eta igandez, eta dagoeneko 15 euskal etxetako berrogeita hamar bat dantzarik berretsi dute parte-hartzea. Dantza Tailerrak topo egiteko eta esperientziak partekatzeko gune bat sortzea du helburua, dantza tradizionalarekiko lotura, talde-lanaren eta praktikaren bidez sendotuz. Oraingoan, partaideek Villa María 2026ko Euskal Aste Nazionaleko Gaualdirako hautatutako dantza tradizionalak aztertu eta irizpideak bateratuko dituzte. Horrez gain, herrialde bakoitzeko dantza-estiloak eta lan teknikoa ere jorratuko dituzte.

Elkarrekin hobetzea helburu

Aldi berean, Zuzendarien Topaketak euskal etxeetako dantza taldeen arduradunen arteko harremana estutzea izango du xede. Bahía Blancan (2024) eta Tandilen (2025) hasitako lanari jarraipena emanez, koordinatzaileek egungo egoera aztertuko dute: taldeen errealitatea ezagutuz, premia handienak antzemanez, eta dantza talde bakoitzaren erronkak hobetzeko aukerak baloratuz, baita gerorako lan-ildoak finkatuko dituzten adostasunak lortuz ere.

Gaur, uztailaren 1ean, hasiko da Euskal Herrian, 16 eta 17 urteko gazteen artean euskararen erabilera asialdian bultzatzeko helburua duen EuskarAbentura espedizioa. Zortzigarren edizioa, aurreko biak bezala, Atharratzetik abiatuko eta Getxon amaituko hilabete barru. Uztail osoan zehar 650 kilometro inguru egingo dituzte —oinez 500 inguru)— egunean, 17-20 kilometroko etapatan antolaturik bataz beste.

"Jzioqui dugu” lelopean —gogoratu X. mendeko Donemiliagoko Glosetako hitzak direla—, bere sorreratik izan du xede EuskarAbenturak euskara gazteen jokaleku sustatzea. “Horrela jaio zen 2018an EuskarAbentura: gazteek euskara bizipen positiboekin lotuko zituen esperientzia gogoangarria izateko”, azaltzen dute antolatzaileek. Euskara zazpi probintzietako eta Diasporako neska-mutilen leku komuna. 130 gaztek hartuko dute parte aurten: 45 Bizkaitik etorriak, 29 Gipuzkoatik, 26 Nafarroatik, 13 Arabatik, 7 Lapurditik, 6 Behe-Nafarroatik, 1 Xiberotik eta 3 Diasporatik. Diasporako hiruak Kataluniakoak dira, Sant Cugat del Vallès-koak, Bartzelonan.

Euskara, EuskarAbenturaren arima

Gogora dezagun espedizioan parte hartzea doakoa dela partaideentzat. Izena ematearekin batera, lan bat aurkeztu behar dute eta hor azaltzen duten interesari eta lan horretan adierazitako euskara maila, sormena eta emaitzaren kalitatea gogoan irabazten dute plaza, “beka” moduko bat. Aurten 264 gaztek aurkeztu zituzte lanak, proposatutako hiru gaietako bat hautatuta: “Zer da euskalduntasuna?”, “Ametsak egia bihur daitezke”? eta “Zein garai historikora joan nahiko zenuke?”. Eusko Ikaskuntzak eta EuskarAbentura elkarteak aukeratu zituzten lan irabazleak.

2025eko espedizioaren bideo-laburpena (bideoa EuskarAbentura)

Aurreko edizioetan egin moduan, etapa gehienek Donejakue bidea izango dute oinarri, ibilbidea zertxobait moldatuz bestelako txoko berriak ere ezagutu ditzaten. Ibilbidean 29 herritan egingo dute lo, bertako frontoietan, eskoletan edo udalek edota elkarteek utzitako lekuetan. Hona herriak: Atharratze, Maule, Pagola, Larzabale, Donibane Garazi, Iruñea, Irurtzun, Arbizu, Olazti, Agurain, Gasteiz, Araia, Zerain, Tolosa, Hernani, Oiartzun, Lesaka, Urdazubi, Baiona, Urruña, Donostia, Zarautz, Ondarroa, Lekeitio, Nabarniz, Gernika, Bermeo, Bilbo eta Getxo.

Diaspora artaide

Diasporako euskaldunek ere hasieratik izan dute lekua EuskarAbenturan eta orain arteko edizioetan gazte argentinar, estatubatuar, perutar eta valentziarrek hartu zuten parte, besteak beste. Aurten Katalunia izango da Diasporatik seme-alabak bidaliko dituena; izan ere bertako hiru gazte batuko baitira bertatik espediziora. Hirurak Bartzelonako Sant Cugat del Vallès-koak dira, eta han ere, gurasoek eginiko opari, euskaraz ere egiten dute euren eguneroko bizitzan.

Haietako bat da Ainara. Ainarak ama katalana eta aita euskalduna ditu eta euskal kultura ikasteko eta lagunak egiteko espektatibarekin apuntatu da programara. “Egun hauetan mentalki prestatzen ari naiz, hasteko goiz jaikitzeko, gauzak lasaitasunez egitea gustatzen baitzait eta badakit EuskarAbenturan dena ‘erritmoz’ behar dela egin”, aitortu digu 16 urteko Ainara Labaienek hasiera baino egun batzuk lehenago. Aldi berean, “ahal ditudan euskal hitz berri guztiak ere ikasten saiatzen ari naiz, oraindik gauza batzuk ez baititut kontrolatzen eta guztia euskaraz egin nahi baitut”, azpimarratu du euskara etxean eta familiarekin ikasia duen neska euskal katalan honek.

Babesleak

Ekimena doan izan dadin ezinbestekoa da erakunde eta talden babesa: Hor dira: Eusko Jaurlaritza, Bilbao Bizkaia Kutxa BBK, Irizar, Nafarroako Gobernua, Euskarabidea, Bizkaiko Foru Aldundia, Gipuzkoako Foru Aldundia, Arabako Foru Aldundia, Bilboko Udala, Getxoko Udala, Iruñeko Udala, Gasteizko Udala, Donostiako Udala, Leioa Berri Karabaning, Gasca, Kaiku, EuskoTren eta Eusko Ikaskuntza. Aurten, gainera, lagun berri hauek batu dira: Baionako Udala, Orona Group, Danobat Group, Ampo, MLA Koop, Ulma eta Sakana Group.

- EuskarAbentura sareetan: Facebook, Instagram, X, webgunea

Maipúko Anaitasuna Euskal Etxeak bere bost hamarkadatako ibilbidea ospatzen jarraitzen du, eta joan den igandean luxuzko kultur ekitaldi bat gehitu zion urtemugako egitarauari: zinema estreinaldi oso berezi bat, zuzeneko musikak eta euskal sukaldaritzak lagunduta. izan ere, jardunaldiaren ardatza Fermin Aiok zuzendutako 'Kepa Junkera. Berpiztu' film luzearen Argentinako estreinaldi esklusiboa izan zen. Dokumentalak trikitilari bilbotar ikonikoaren ibilbidea, 2018an jasandako iktus larriaren osteko errehabilitazio prozesua eta bere sormen indarraren bizitasuna islatzen ditu. Gaualdia osatzeko, Maipú bertako Bihotzetik taldeak jo zuen; euskal etxearen altzoan sortutako talde honek lotura estua izan du hasieratik omendutako musikari euskaldunaren errepertorioarekin.

Alicia Ithurrart Anaitasunako lehendakariak eman zion hasiera ekitaldiari bertaratutakoei ongi etorria emanez. Ondoren, Fabián Maya akordeoilariak —euskal etxean ia berrogeita hamar urteko bidea daramanak— Junkeraren figurari buruzko azalpen labur bat eskaini zuen. Ostean, Matias Di Loreto proiektuaren kudeatzaileak lana lortzeko izandako gorabeherak zehaztu zituen, musikariarekin eta filmaren zuzendariarekin egindako bitartekaritza azalduz. Di Loreto, gainera, Río de la Platako Akordeoilarien Topaketaren antolatzaile da, eta harreman horrek bidea erraztu zuen dokumentala Argentinan lehen aldiz ikusi ahal izateko.

Jende ugari, Junkerari gorazarre

Deialdiak herritar ugari bildu zituen, tartean euskal komunitateko kideak, bazkideak, dantzariak, musikariak eta Maipúko bizilagunak. Agintarien artean, Angel Farías Udaleko Kultura, Hezkuntza eta Turismo idazkaria nabarmendu daiteke; bere sailak laguntza aktiboa eman zuen proiekziorako azpiegitura eta euskarri teknikoa eskainiz.

Dokumentalaren emanaldiaren ostean, Bihotzetik taldearen txanda heldu zen. Honakoak dira egun taldeko kide: Julian Robles (flauta zeharkakoa, txistua, perkusioa), Mercedes Ithurriague (gitarra, panderoa), Martin Ibarlucia (gitarra), Julia Pettinari Ercoreca (ahotsa), Paola Alderete (ahotsa) eta Fabian Maya bera (akordeoia). Omendutako musikariaren "Carola de Mar", "Muskerraren Balsa & La Balso de Combouscuro" (zati bat) eta "Gaztelugatxeko martxa" piezak interpretatu zituzten. Jai-jardunaldia amaitzeko, plater tipikoz osatutako afari bat partekatu zuten Euskal Etxean.

Ekainaren 16an inauguratu zuten Quebec-en "Iparralde: historia ezezagun baten artxiboak” erakusketa Kultur-Arte-Gizarte Ikerketa Gunea den CELAT Nazioarteko Mintegiaren baitan. Erakustaldia ekainaren 18an zabaldu zitzaion publiko orokorrari, hiriko l’Îlot des Palais Museoan, Iparraldeko jatorria duen Quebec-eko Coline Sénac irakasleak eskainitako bisita gidatu batekin. Aldi baterako erakusketa Josu Martinez zinemagile bilbotarraren ‘Bizkarsoro’ filmean dago oinarrituta eta irailaren 8ra arte egongo da bertan ikusgai.

Jaio berria den ‘Iparralde’ Elkartea antolatzaile, proposamenak Ipar Euskal Herriaren gaur eguneko errealitatea erakutsi nahi du: “Historia aberatsa eta konplexua du eskualdeak eta askotan historia hori ezagunagoak diren beste kontakizun batzuen azpian geratu da”, azaltzen dute elkartetik. Erakusketak hainbat dokumentu, lekukotasun hunkigarriak eta argazki argitaragabeak biltzen ditu, helburu batekin: “Iparraldeko herritarren istorioa kontatu nahi dugu, nola lortu zuten euren ondarea eta hizkuntza mantentzea mendeetan zehar gertatu ziren aldaketen aurrean”, diote antolatzaileek.

Coline Sénac, bisitariak laguntzen eta erakusketaren materialen esanahia azaltzen

Euskal Herrian dokumentala euskaraz grabatzen, irudian Enargia elkartearen egoitzan

"Mundu bateratua egin" dokumentala

EuskalKultura.eus-ek ekainaren 11ko artikuluan primizia legez iragarri zuen legez, Iparralde Elkartea euskarazko dokumental bat filmatzen hasia da egunotan Ipar Euskal Herrian. Coline Sénac bera zuzendari, lan taldea Lapurdira iritsi da duela egun pare bat, bertako talde eta erakundeetako erreferenteak elkarrizketatzeko. Parte hartuko duten erakundeak esparru askotakoak dira, hala nola Bizi Mugi (urgentzia ekologikoaren eta justizia sozialaren aldeko mugimendua); Alda (etxebizitza denontzat); Euskal Herria Zuzenean (musika jaialdia); Euskal Kultur Erakundea (ondarearen zaintza); Eusko (euskal moneta); Euskal Herriko Laborantza Ganbara (tokiko nekazaritza); ⁠Plazara (euskara, erdigunera); Bakearen artisauak (bakearen eta elkarrizketaren aldeko hezkuntza); eta Enargia (trantsizio energetikoa).

“Nire asmoa da ezagutza deskolonizatzea eta publikoarengana hurbiltzea; Quebec-eko jendeak ezagutu behar ditu oso ezezagunak baina aldi berean oso garrantzitsuak diren Iparraldeko alde ezkutatuak”, adierazi du gizarte eta kultur dinamiketan aditua den Sénac-ek. Dokumentala 2027ran estreinatzekotan dira.

San Nicolaseko Euzkal Etxeak "Maestros de la Pintura. Cuatro pilares del Arte Vasco" aurrez aurreko ikastaroa gehitu berri dio bere kultur agendari. Maiatza eta ekaina bitartean egindako lau saiotan, euskal arte eszenan modernizazioa ekarri zuten lau margolariren lanak aztertu zituzten: Adolfo Guiard (1860-1916) eta Aurelio Arteta (1879-1940) bilbotarra, Ignacio Zuloaga (1870-1945) eibartarra eta Dario de Regoyos (1857-1913), azken honek jaioterria Asturiasen izan arren, bere sormen indar gehiena Euskal Herrian garatu zuena. Ikastaro-emaileen esanetan, "sortzaile hauek mugarri bat ezarri zuten euskal artean; gaitegi bukoliar edo erlijiosoetatik aldendu eta Europako modernitateari heldu zioten, Parisko abangoardia erdian elikatua, beti ere herrialdeko nortasuna alde batera utzi gabe". Saio bakoitzean egile horien testuinguru historikoa, biografiak eta Europako abangoardietan izandako lekua aztertu ziren.

Silvia Mathieu (poeta, Arte Plastikoetan lizentziatua eta Ikus-Arteetako irakaslea) eta Pablo Balbis (ikus-artista, idazlea eta Ikus-Arteetako irakaslea) aritu ziren irakasle. Biak ala biak hamarkada bat baino gehiago daramate artearen historia ikastaroak ematen. Balbisek baditu 13 urte elkartean "Aniztasuna" marrazketa eta pintura tailerraren zuzendari; San Nicolasko Euzkal Etxearekin harreman estua eta antzinakoa duten arren, mota honetako mintegi teoriko bat ematen duten lehen aldia izan da. “Artearen historia ikastaro baten helburua pertzepzioa garatzea da, begirada sentikorra heztea; beste mundu batzuetan murgiltzea gaur egungoa interpretatzeko, horrek dakarren konplexutasun osoarekin”, azaldu digu Mathieuk. Irakasle bikoteak poz handiz bizi izan du esperientzia, eta Mathieuk berak honako hitzekin adierazi dio bere balantzea EuskalKultura.eus-i: “Pozik gaude oso esperientziarekin, pozgarria izan da oso ikastaroa gure hiriarentzat hain adierazgarria den leku batean ematea. Harrera bikaina jaso dugu saioetako bakoitzean: edukia asko baloratu da eta jendeak gehiago jakiteko gogoa agertu du”, laburbildu du.

  
Ana Erausquin, Silvia Mathieu eta Pablo Balbis 

Zuloagaren itzala Buenos Airesen

Egitarauak zubi zuzenak eraiki zituen Argentinako artearen historiarekin ere, batez ere Ignacio Zuloagaren irudian islatuta. Bertako kritikak maisutzat hartua, bere eragina erabakigarria izan zen XX. mende hasieran Europara bidaiatu zuten bertako artistentzat. Egun, publikoak ikusgai du lotura hori Arte Ederren Museo Nazionalean (Libertador etorbidea 1473, CABA). Bertan, artistaren pieza bikainak ikus daitezke, tartean Retrato de Enrique Larreta, Las brujas de San Millán eta Vuelta de la vendimia "Itinerarios artísticos entre la Argentina y España (1880-1930)" erakusketaren parte, abuztuaren 2ra arte zabalik.

Ikastaro hau berera ekarri nahi duten euskal etxeak, edota hurrengo edizioetan parte hartu nahi duten lagunak, antolatzaileekin jar daitezke harremanetan Facebook bidez: Euzkal Etxea San Nicolas,  zein Instagram bidez: @centrovascosannicolas edo @arteconhistoriasn.

La Platako Euzko Etxeko Eguzkia hiruhilabetekariak plazaratu berria du bere 34. zenbakia eta bere azalerako Itziar Ituño aktoreak EEari egin zion bisitako bi irudi aukeratu dituzte, bisitak bertakoei utzi zien zapore ederraren adierazgarri. Argentinan negu betean direla, argitalpeneko editore diren María Fernanda Astigarraga eta Susana Aramburuk egunotan Diaspora eta bereziki Argentina argitu duten San Juan suen tradiziotik abiatueta orrialdeotan aipatzen duten Mikel Ezkerroren bisita, Legearen aurreproiektua, Eliza eta bere dokumentuen interpreteak, Gernikaren 89. urteurrena eta iragana oinarri, gero sendoa eraikitzeaz dihardute.

- Eguzkiaren 34. zenbakia
- Orain arteko zenbaki guztiak

01.- Tapa: Visita de Itziar Ituño, Huésped de Honor de La Plata, 30/03/2026
por Amparo Montes de Oca.
05.- Editorial
por Comisión Directiva / Editorial
07.- Actividades del Centro Basko Euzko Etxea La Plata
11.- 82º Aniversario con regalo especial
/ Euskal etxeak
16.- 1937 Gernika: el arte y la literatura
por Susana Aramburu / Liburutegia
21.- Actividades próximas
Datozen jarduerak
25.- Vivir el evangelio, traducir el evangelio: Ayerra Redin, de Alsasua a la Argentina
por Juan Carlos Sánchez Sottosanto / Erlijioa
31.- Gu euskaldunak gara, diasporakoak!
por Ioritz Goizueta Royo / Euskal diaspora
37.- Asamblea Anual Ordinaria y renovación de autoridades
/ Euskal etxeak
41.- Famosos marinos vascos
por Gustavo Gabriel Zubizarreta / Euskaldunak eta itsasoa
48.- Los ancestros vascos de Perón y Evita enfrentados en el Río de la Plata
por Ignacio Martín Cloppet / Politika
53.- Cruzando mares la papa va
por José Boccardo / Sukaldaritza
57.- Actividades pasadas
/ Iraganeko jarduerak
70.- Pautas de publicación para autores
72.- Contratapa: El hormiguero / Inurritegia
Poesía por Miren Agur Meabe - Trad. David Birenbaum - Ilustración. Lisandro C. Aramburu